素数判断与筛法

概念讲解

什么是素数?

素数是大于 1 且只能被 1 和自身整除的自然数。

素数判断

试除法

1234567bool isPrime(int n) {
    if (n < 2) return false;
    for (int i = 2; i * i <= n; i++) {
        if (n % i == 0) return false;
    }
    return true;
}

时间复杂度:O(n)O(\sqrt{n})

素数筛法

埃拉托色尼筛法

1234567891011121314const int N = 1000005;
bool isPrime[N];

void sieve(int n) {
    memset(isPrime, true, sizeof(isPrime));
    isPrime[0] = isPrime[1] = false;
    for (int i = 2; i * i <= n; i++) {
        if (isPrime[i]) {
            for (int j = i * i; j <= n; j += i) {
                isPrime[j] = false;
            }
        }
    }
}

时间复杂度:O(nlog⁡log⁡n)O(n \log \log n)

线性筛(欧拉筛)

1234567891011121314const int N = 1000005;
bool isPrime[N];
int primes[N], cnt;

void linearSieve(int n) {
    memset(isPrime, true, sizeof(isPrime));
    for (int i = 2; i <= n; i++) {
        if (isPrime[i]) primes[cnt++] = i;
        for (int j = 0; j < cnt && i * primes[j] <= n; j++) {
            isPrime[i * primes[j]] = false;
            if (i % primes[j] == 0) break;
        }
    }
}

时间复杂度:O(n)O(n)

考点分析

初赛考查方式

  1. 选择题: 素数判断
  2. 程序阅读: 筛法程序
  3. 编程题: 素数应用

常见考点

  • 素数判断
  • 筛法原理
  • 时间复杂度

例题精讲

例题 1:素数判断

题目: 7 是素数吗?

解答:

7 只能被 1 和 7 整除,是素数。

例题 2:筛法

题目: 用埃氏筛求 10 以内的素数。

解答:

筛掉 2 的倍数:4, 6, 8, 10
筛掉 3 的倍数:9
剩下:2, 3, 5, 7

练习题

  1. 1 是素数吗?
查看答案

不是

素数的定义是大于 1 且只能被 1 和自身整除的自然数。

1 不满足"大于 1"的条件,所以不是素数。

最小的素数是 2。

  1. 埃氏筛的时间复杂度是多少?
查看答案

O(nlog⁡log⁡n)O(n \log \log n)

对于每个素数 p,需要标记 n/p 个合数。

总操作次数:n/2+n/3+n/5+n/7+...=O(nlog⁡log⁡n)n/2 + n/3 + n/5 + n/7 + ... = O(n \log \log n)

  1. 线性筛为什么是线性的?
查看答案

线性筛保证每个合数只被筛一次。

关键代码:if (i % primes[j] == 0) break;

这确保了每个合数 n 只会被它的最小质因子筛掉,所以总操作次数是 O(n)。

易错点

⚠️ 注意:

  1. 1 不是素数,2 是最小的素数
  2. 埃氏筛从 i×ii \times i 开始标记
  3. 线性筛保证每个合数只被筛一次
  4. 素数判断只需到 sqrt(n)